|
|
|||
| 100 yılda 82 gazeteci ve yazar öldürüldü Necati Abay 100 yılda öldürülen 82 gazeteci ve yazarın 32’sinin, yani yarıya yakınının 1990-1994 yılları arasında, bunların da çoğunun Kürt illerinde yaşamını yitirmesi, kontrgerilla cinayetlerinin kirli savaş koşullarında tırmanışa geçtiğini gösteriyor. Tebliğ Tutuklu Gazetecilerle Dayanışma Platformu (TGDP) Sözcüsü Necati Abay’ın, Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nin 17 Kasım 2009’da düzenlediği “Öldürülen Gazetecilerin 100. Yıldönümü” toplantısına sunduğu tebliğidir. GAZETECİ CİNAYETLERİ AYDINLATILSIN! * Türkiye’de Hasan Fehmi’nin 6 Nisan 1909’da Katledilmesinden Bu Yana 100 Yılda 82 Gazeteci ve Yazar Öldürüldü * 24 Nisan 1915’de İstanbul’da 220 Ermeni Aydına Yönelik Gözaltı, Tutuklama ve Tehcir (Sürgün) Saldırısında 10 Ermeni Gazeteci, Yazar, Şair de Bulunuyordu. Hepsi Öldürüldü * 1990-1994 Yılları Arasında Çoğu Kürt İllerinde Olmak Üzere 32 Gazeteci ve Yazar Öldürüldü  Türkiye’de Serbesti Gazetesi başyazarı Hasan Fehmi’nin 6 Nisan 1909’da İstanbul’daki Galata Köprüsü üzerinde kurşunlanarak katledilmesinden bu yana 1909 yılından 2009’a, 100 yıllık zaman kesitinde 82 gazeteci ve yazar öldürüldü. Gazeteci ve yazarların hemen hemen hepsinin sokak infazlarıyla, tehcir (sürgün), gözaltında kaybetme saldırılarıyla, işkenceyle öldürüldüğü saptandı. Bu gazeteci ve yazarların 18’i, tehcir (sürgün), gözaltında kaybetme saldırısıyla yaşamlarını yitirdi. 24 Nisan 1915 tarihinde İstanbul’da yürütülen ve 220 aydına yönelik gözaltı, tutuklama ve tehcir (sürgün) saldırısına maruz kalanların arasında Rupen Zartaryan, Siamanto, Yervant Sırmakeşliyan, Armen Darian, Levon Laents, Erukhan, Tılgadints, Krikor Zohrab, Taniel Varujan, Rupen Sevag adlı 10 Ermeni gazeteci, yazar da bulunuyordu. Bu Ermeni yazarlar, bir süre sonra ya öldürülmüş olarak bulunuyor ya da kendilerinden bir daha haber alınamıyor. Halen mezarlarının dahi nerede olduğu bilinmiyor. Türkiye’de beş yılda, 1990-1994 yılları arasında 32 gazeteci katledildi. Bu gazetecilerin yarıdan fazlası, toplam 20 gazeteci, Kürt illerinde öldürüldü. 100 yılda öldürülen 82 gazeteci ve yazarın 32’sinin, yani yarıya yakınının 1990-1994 yılları arasında, bunların da çoğunun Kürt illerinde yaşamını yitirmesi, kontrgerilla cinayetlerinin kirli savaş koşullarında tırmanışa geçtiğini gösteriyor. Bu topraklarda aralarında gazeteci ve yazarların da bulunduğu binlerce “faili meçhul” cinayet işlendi. Tutuklu Gazetecilerle Dayanışma Platformu olarak, coğrafyamızda öldürülen gazeteci ve yazarların akıbetinin açıklanmasını, cinayetlerin aydınlatılmasını, tetikçilerin yanısıra asıl olarak azmettirici devlet güçlerinin açığa çıkarılıp yargılanmasını istiyoruz. Sürmekte olan Ergenekon davasının, Abdi İpekçi, Çetin Emeç, Uğur Mumcu, Ahmet Taner Kışlalı, Musa Anter, Hırant Dink gibi gazeteci ve yazar cinayetlerini de kapsaması gerektiğini düşünüyoruz. Araştırmamız çerçevesinde Türkiye’de öldürülen 82 gazeteci ve yazarın isimlerini, çalıştığı yayın kuruluşunu, ölüm yeri ve tarihini (kronolojik sıralamaya göre) bilginize sunuyoruz. 1- Hasan Fehmi, Serbesti gazetesi, İstanbul, 6 Nisan 1909 2- Ahmet Samim, Sada-yı Millet gazetesi, İstanbul, 9 Haziran 1910 3- Zeki Bey, Şehrah gazetesi, İstanbul, 10 Temmuz 1911 4- Şair Hüseyin Kami, Alemdar gazetesi, Konya, 1912 5- Silahçı Tahsin, Silah gazetesi, İstanbul, 27 Temmuz 1914 6- Rupen Zartaryan, Yazar, İstanbul, 24 Nisan 1915 7- Siamanto, Yazar, İstanbul, 24 Nisan 1915 8- Yervant Sırmakeşliyan, Yazar, İstanbul, 24 Nisan 1915 9- Armen Darian, Yazar, İstanbul, 24 Nisan 1915 10-Levon Laents, Yazar, İstanbul, 24 Nisan 1915 11-Erukhan, Yazar, İstanbul, 24 Nisan 1915 12-Tılgadints, Yazar, İstanbul, 24 Nisan 1915 13-Krikor Zohrab, Gazeteci-Yazar, Urfa, 15 Temmuz 1915 14-Taniel Varujan, Yazar-Şair, Çankırı, 13 Ağustos 1915 15-Rupen Sevag, Şair, Çankırı, Ağustos 1915 16-Hasan Tahsin, Hukuk-u Beşer (insan hakları) gazetesi, İzmir, 27 Temmuz 1919 17-Hüseyin Hilmi (iştirakçi veya sosyalist Hilmi), İştirak (sosyalist)-Medeniyet dergisi, İstanbul, 15 Kasım 1922 18-Ali Kemal, Peyam-ı Sabah gazetesi, İzmit, 1922 19-Hikmet Şevket, 1930 20-Sabahattin Ali, Marko Paşa dergisi, Edirne , 2 Nisan 1948 21-Adem Yavuz, Anka Ajansı, Kıbrıs, 27 Ağustos 1974 22-Zeki Erginbay, Teknik Güç dergisi yazıişleri müdürü, 3 Şubat 1977 23-Gani Bozarslan, Aydınlık dergisi, 10 Mayıs 1978 24-Ali İhsan Özgür, Politika gazetesi, İstanbul, 21 Kasım 1978 25-Cengiz Polatkan, Hafta Sonu gazetesi, Ankara, 1 Aralık 1978 26-Abdi İpekçi, Milliyet gazetesi, İstanbul, 1 Şubat 1979 27-İlhan Darendelioğlu, Ortadoğu gazetesi, İstanbul, 19 Kasım 1979 28-İsmail Gerçeksöz, Ortadoğu gazetesi, İstanbul, 4 Nisan 1980 29-Ümit Kaftancıoğlu, TRT, İstanbul, 11 Nisan 1980 30-Muzaffer Fevzioğlu, Hizmet gazetesi, Trabzon, 15 Nisan 1980 31-Hayrabet Honca, Halkın Birliği gazetesi, Kayseri, 1 Mayıs 1980 32-Recai Ünal, Demokrat gazetesi, İstanbul, 22 Temmuz 1980 33-Mevlüt Işıt, Türkiye gazetesi, Ankara, 1 Haziran 1988 34-Seracettin Müftüoğlu, Hürriyet gazetesi, Nusaybin, 29 Haziran 1989 35-Sami Başaran, Gazete gazetesi , İstanbul, 7 Kasım 1989 36-Kamil Başaran, Gazete gazetesi, İstanbul, 7 Kasım 1989 37-Çetin Emeç, Hürriyet gazetesi, İstanbul, 7 Mart 1990 38-Turan Dursun, İkibine Doğru veYüzyıl Dergisi, İstanbul, 4 Eylül 1990 39-Gündüz Etil, Yeni Günaydın Gazetesi, İstanbul,18 Eylül1991 40-Mehmet Sait Erten, Azadi-Denk dergisi, Diyarbakır, 3 Kasım 1992 41-Halit Güngen, İkibine Doğru dergisi, Diyarbakır, 18 Şubat 1992 42-Cengiz Altun, Yeni Ülke gazetesi, Batman, 25 Şubat 1992 43-İzzet Kezer, Sabah gazetesi, Cizre, 23 Mart 1992 44-Bülent Ülkü, Körfeze Bakış, Bursa, 31 Mart 1992 45-Mecit Akgün, Yeni Ülke gazetesi, Nusaybin, 2 Haziran 1992 46-Hafız Akdemir, Özgür Gündem gazetesi, Diyarbakır, 8 Haziran 1992 47-Çetin Ababay, Özgür Halk dergisi, Batman, 29 Temmuz 1992 48-Yahya Orhan, Özgür Gündem gazetesi, Ceylanpınar, Gercüş, 9 Ağustos 1992 49-Hüseyin Deniz, Özgür Gündem gazetesi, Ceylanpınar, 9 Ağustos 1992 50-Musa Anter, Özgür Gündem gazetesi, Diyarbakır, 20 Eylül 1992 51-Yaşar Aktay, Türkiye gazetesi, Hani, 9 Kasım 1992 52-Hatip Kapçak, Hürriyet gazetesi, Mazıdağı, 18 Kasım 1992 53-Namık Tarancı, Gerçek dergisi, Diyarbakır, 20 Kasım 1992 54-Uğur Mumcu, Cumhuriyet gazetesi, Ankara, 24 Ocak 1993 55-Kemal Kılıç, Yeni Ülke gazetesi, Şanlıurfa, 18 Şubat 1993 56-Mehmet İhsan Karakuş, Silvan gazetesi, Silvan, 13 Mart 1993 57-Ercan Güre, HHA, Bergama, 20 Mayıs 1993 58-İhsan Uygur, Sabah gazetesi, İstanbul, 6 Temmuz 1993 59-Rıza Güneşer, Halkın Gücü gazetesi, İstanbul, 14 Temmuz 1993 60-Ferhat Tepe, Özgür Gündem gazetesi, Bitlis, 28 Temmuz 1993 61-Muzaffer Akkuş, Milliyet gazetesi, Bingöl, 20 Eylül 1993 62-Ruhi Can Tul, TDN, Kırıkkale, 14 Ocak 1994 63-Nazım Babaoğlu, Gündem gazetesi, Siverek-Urfa, 12 Mart 1994 64-Kamil Koşapınar, Zaman gazetesi, Erzurum, 19 Mart 1994 65-İsmail Ağay, Özgür Ülke gazetesi, Batman, 29 Mayıs 1994 66-Erol Akgün, Devrimci Çözüm dergisi, Gebze, 8 Eylül1994 67-Bahri Işık, Çağdaş Marmara gazetesi, İstanbul, 17 Eylül 1994 68-Ersin Yıldız, Özgür Ülke gazetesi, İstanbul, 3 Aralık 1994 69-Onat Kutlar, Cumhuriyet gazetesi, İstanbul, 11 Şubat 1995 70-Seyfettin Tepe, Yeni Politika gazetesi, Bitlis, 28 Ağustos 1995 71-Metin Göktepe, Evrensel gazetesi, İstanbul, 8 Ocak 1996 72-Kutlu Adalı, Yeni Düzen gazetesi, Kıbrıs, 8 Temmuz 1996 73-Yemliha Kaya, Halkın Gücü gazetesi, İstanbul, 27 Temmuz 1996 74-Selahattin Turgay Daloğlu, serbest gazeteci, İstanbul, 9 Eylül 1996 75-Reşat Aydın, AA, TRT, 20 Haziran 1997 76-Ayşe Sağlam, serbest gazeteci, Derince, 3 Eylül 1997 77-Abdullah Doğan, Candan FM, Konya, 13 Temmuz 1997 78-Ünal Mesuloğlu, TRT, Manisa, 8 Kasım 1997 79-Mehmet Topaloğlu, Kurtuluş dergisi, Adana, 1998 80-Ahmet Taner Kışlalı, Cumhuriyet gazetesi, Ankara, 21 Ekim 1999 81-Hrant Dink, Agos gazetesi, İstanbul, 19 Ocak 2007 82-Engin Çeber, Yürüyüş dergisi, İstanbul, 9 Ekim 200 AYNI AKIBETE UĞRAYAN BİRİ TÜRK, BİRİ ERMENİ, BİRİ KÜRT 3 GAZETECİNİN YAŞAM ÖYKÜSÜNDEN KESİTLER SUNUYORUM. Sabahattin Ali, Türk gazeteci, yazar, Marko Paşa, Kırklareli, 16 Haziran 1948 Sabahattin Ali, Aziz Nesin ve Rıfat Ilgaz’la birlikte Marko Paşa adlı gülmece dergisini çıkarır. Sabahattin Ali aynı zamanda bu derginin sahibi ve yazarları arasındadır. Yurtdışına kaçma girişimi sırasında, Bulgaristan sınırında, kaçırılıp kaybedilişinden 2.5 ay sonra 16 Haziran 1948’de öldürülmüş olarak bulunur. Öldürüldüğü yer, Türkiye-Bulgaristan sınırındaki Üsküp'e bağlı Sazara Köyü ormanlık alanı, öldürülme tarihi ise 1 Nisan 1948’dir. Sabahattin Ali’nin kaybedilişi ve öldürülüş öyküsü üzerindeki sis perdesi halen varlığını sürdürüyor. Sabahattin Ali’nin öldürüldüğü yere gömülmüş, altı ay sonra mezardan cesedi çıkarılıp teşhis edildikten sonra bilinmeyen bir yere defnedilmiştir. Sonradan mezarı da kaybedilmiştir. Başta Sabahattin Ali’nin yıkınları ve milletvekili Mustafa Gazalcı olmak üzere devletin elindeki gizli belgeleri açıklaması yönlü tüm girişimler sonuçsuz kalmıştır. Krikor Zohrab, Ermeni gazeteci, yazar, hukukçu ve milletvekili, Urfa, 15 Temmuz 1915 24 Nisan 1915 operasyonuyla İstanbul’da 220 Ermeni aydına yönelik tehcir (sürgün) saldırısıyla gözaltına alındı ve Çankırı’ya “tehcir” edildi. 15 Temmuz 1915 tarihinden sonra Urfa yakınlarında Çerkez Ahmet ve Nazım tarafından öldürüldüğü saptandı. Krikor Zohrab, 26 Haziran 1861’de İstanbul’da doğdu. İlk ve orta öğrenimini, Mahrukyan, Tarkmançats ve Katolik Lusaroviçyan Ermeni okullarında tamamladı. Galatasaray Mekteb-i Sultanisi’nin Mühendislik Bölümünden yol ve köprü mühendisi olarak mezun oldu. Ermenice Lırakir’de ilk yazıları yayımladı. Hayrenik (Vatan) gazetesinde yazmaya başladı. Dönemin Ermeni basınının en önemli yayınlarından haftalık Masis (Ağrı Dağı) gazetesini çıkaranlar arasında yer aldı. Paris’e zoraki göçün ardından bir yıl 1908’de İkinci Meşrutiyet’in ilanıyla memlekete döndü. Nor Or (Yeni Gün) gazetesini yayınlamayı başladı. Ermeni Cemaat Meclisine en yüksek oyu alarak seçildi; ilk genel seçimlerde Osmanlı Meclis-i Mebusanı’nda İstanbul mebusu oldu. Azadamart (Özgürlük Mücadelesi)’ta yazmaya başladı. 1912’de ikinci genel seçimlerde, üç ay sonra feshedilecek olan meclise yeniden İstanbul milletvekili olarak seçildi. O, bir edebiyatçıydı. Roman, şiir, eleştiri, makale ve kısa öyküler yazdı. Yapıtları Türkçe’ye de çevrildi. Hukukçu olarak Zohrab, İstanbul’un önde gelen avukatlarındandı. İstibdadın son yıllarında avukatlıktan men edildi. Zohrab, üç dönem milletvekili seçildi. Osmanlı Meclis-i Mebusan’ının “sosyalist” olarak anılan, en aktif milletvekillerinden biriydi. Mecliste dolaysız vergilerin kaldırılmasını talep etti. 24 Nisan 1915’te Ermeni aydınların gözaltına alınarak Çankırı ve Ayaş’a tehcir edilmesiyle birlikte 26 Nisan 1915’te Zohrab, Patrik Zaven’eden yardım istedi. Kaleme aldığı yazıyı, Patrik ve diğer delegelerle birlikte, Sadrazam Sait Halim Paşa’ya sundu. 28 Nisan 1915’te tutuklamaları durdurmak için Talat Paşa’ya tekrar yazılı başvuruda bulundu. Kaçıp canını kurtarabilecekken son ana kadar bir şeyler yapabileceği umudunu yitirmedi ve temaslara devam etti. 20 Mayıs 1915’te sıra ona gelmişti. Erzurum milletvekili Vartkes Serengülyan ile birlikte tutuklanarak Diyarbakır’a doğru yola çıkarıldı. Yolda, eşi Klara’ya yazdığı mektubun tarihi 15 Temmuz 1915’dir. Urfa yakınlarında Ittihat tetikçisi Çerkez Ahmet ve Nazım tarafından başı taşla ezilerek öldürüldüğü saptandı. Nazım Babaoğlu, Kürt Gazeteci, Özgür Gündem gazetesi, Siverek/Urfa, 12 Mart 1994 Nazım Babaoğlu, Özgür Gündem gazetesinin Urfa muhabiriydi. Aynı zamanda gazetenin dağıtımcısıydı. 12 Mart 1994 tarihinde bir haber için Urfa’dan Siverek’e gider ve kendisinden bir daha haber alınamaz. Nazım Babaoğlu da kaybedilmiştir. Nazım Babaoğlu’nun kaybedilişinin 10. yılında Ali Aydın’ın yazdığı “Kayıpsın Diyorlar” adında Nazım’ın yaşamı ve kaybediliş öyküsünü anlatan kitap Aram Yayınlarınca yayımlanmıştır. Kitap hakkında soruşturma açılmış, halen Yargıtay aşamasındadır. Necati Abay Tutuklu Gazetecilerle Dayanışma Platformu Sözcüsü 17 Kasım 2009 www.kurdistan-post.com |
||||
tavliören.Com © 2006 | designed by a-gentur